Opodatkowanie wynagrodzenia za wykorzystanie wizerunku

radca prawny Natalia Basałaj | 2020.01.06

Witamy w Nowym Roku 2020! Mamy nadzieję, że okaże się dla was pełen pasji i sukcesów. 

Ostatnio  często otrzymujemy pytania, jak sportowiec, modelka, artysta czy celebryta p
owinien opodatkować otrzymane wynagrodzenie za przeniesienie praw do wizerunku na rzecz klubu czy agencji. Jako że sama zajmuję się głównie prawem własności intelektualnej, to o odpowiedź na to pytanie poprosiłam mojego męża, który specjalizuje się w prawie podatkowym. 


Najczęstsza odpowiedź to: sprzedaż prawa majątkowego do wizerunku, mimo że powoduje powstanie przychodu (opodatkowanego wg skali), nie jest tytułem do oskładkowania. Poniżej piszemy dlaczego. 

Komercjalizacja wizerunku, czyli szczególnego dobra osobistego, jest powszechnym źródłem przychodu nie tylko wskazanych grup zawodowych. Bywa, że przeważającym[1] w stosunku do „podstawowej” umowy z klubem. Jest to w końcu sposób na oszczędność nie tyle podatkową, co zusowską, ale nie o tym w tym wpisie.

Sposób opodatkowania podatkiem dochodowym zależy od źródła przychodów, do jakich zaliczymy to wynagrodzenie. Możliwości, sądząc po ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wydawałoby się jest wiele[2].

Przechodząc do sedna, wynagrodzenie za wykorzystanie wizerunku[3], chociaż chronionego przez ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie jest przychodem z tytułu przeniesienia praw autorskich. Takie stanowisko zajął Minister Kultury[4].

Powszechnie przyjmuje się, że bez względu na rodzaj umowy będącej podstawą udostępnienia wizerunku, na gruncie przepisów podatkowych, uzyskany z tego tytułu przychód powinien być traktowany jako szczególny przypadek przychodu z praw majątkowych[5].

W efekcie taki przychód (zob. przypis 5.) podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych wg skali podatkowej, a wypłacający wynagrodzenie klub, czy agencja występuje w roli płatnika zaliczek na podatek dochodowy[6].

W związku z tym powinno się pobrać zaliczkę od dochodu według stawki 17/32%. Przy tym warto pamiętać, że przychodu nie można w tym wypadku obniżyć o koszt uzyskania przychodu, w tym, nie będą mieć zastosowania zryczałtowane 50% koszty uzyskania przychodu[7].

Kwotę pobranej zaliczki płatnik powinien przekazać do 20-go dnia następnego miesiąca na rachunek właściwego dla siebie urzędu skarbowego, a następnie wykazać w zbiorczej deklaracji rocznej PIT-4R, którą trzeba złożyć do końca stycznia następnego roku. Ponadto, do końca lutego następnego roku, płatnik powinien przesłać podatnikowi i urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania tej osoby imienną informację PIT-11 za dany rok. Kwoty wykazane w informacji PIT-11 sportowiec czy artysta powinien uwzględnić w zeznaniu rocznym.

Samoistna sprzedaż prawa majątkowego jakim jest komercjalizowany wizerunek, mimo że powoduje powstanie przychodu, nie jest tytułem do oskładkowania. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wśród tytułów do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom w ZUS nie wymieniają przeniesienia praw majątkowych[8]. Wobec tego, uzyskane wynagrodzenie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu (w konsekwencji też zdrowotnemu).

Służymy pomocą zarówno w analizie zawartych przez Państwa umów jak i w sporządzeniu właściwych. Może okazać się to niezbędne, jeżeli chcecie zminimalizować ryzyka związane z opodatkowaniem i oskładkowaniem. Zapraszamy do kontaktu.

Autor: radca prawny Witold Basałaj 


[1] Nierzadkim w praktyce jest zawieranie np. przez klub, dwóch umów ze sportowcem, jedną o pracę (lub zlecenie) drugą o wykorzystanie wizerunku. Z uwagi na korzyści, wielu decyduje się na ustalenie większego wynagrodzenia w drugiej z nich.
[2] Art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: uPIT).
[3] Zgodnie z Kodeksem cywilnym, dobra osobiste człowieka, w tym m.in. wizerunek, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Te inne przepisy znajdują się w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wskazują, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Z wyjątkami niemającymi w naszym przypadku zastosowania, zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za wykorzystanie wizerunku.  
[4] Pismo Ministra Kultury z 14 listopada 2002 r., sygn. DP/WPA.024/409/02, gdzie stwierdził, że: „wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie jest wynagrodzeniem za korzystanie z praw autorskich lub za rozporządzanie nimi. Prawo do wizerunku jest kategorią odrębną i niezależną od praw pokrewnych. Nie może być ono także traktowane jako wynagrodzenie za korzystanie z artystycznego wykonania, albowiem osoba publiczna (sportowiec), której wizerunek jest wykorzystywany, nie jest traktowana jak artysta wykonawca”.
[5] Organy podatkowe obecnie uważają, że przychody z wynagrodzenia za wykorzystanie wizerunku, zawsze należy kwalifikować do przychodów z praw majątkowych. Mowa o art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 uPIT. W myśl tego ostatniego, za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Z powołanego przepisu wynika zatem, że katalog wymienionych w nim przychodów ma charakter otwarty, a więc do omawianego źródła przychodów zalicza się również inne przychody z praw majątkowych, w tym z ich odpłatnego zbycia. Jak stwierdził Minister Finansów w interpretacjach indywidualnych z 22 listopada 2013 r., znak: DD3/033/242/KDJ/13/RD-121317/13 oraz z 24 października 2013 r., znak: DD3/033/183/KDJ/13/RD-110674/13 (zmieniając z urzędu wcześniejsze interpretacje izb skarbowych): "(…) Co prawda wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku jest przychodem związanym z dysponowaniem dobrem osobistym, niemniej jednak z uwagi na fakt, że prawa osobiste nie mogą być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, nie można byłoby uznać, że mamy do czynienia z wynagrodzeniem za korzystanie z praw osobistych. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku może być jednak przedmiotem lub elementem różnego rodzaju stosunków lub zobowiązań prawnych, w tym umów o różnorakim charakterze (umowy o pracę, umowy o dzieło, zlecenia czy innej umowy cywilnoprawnej). Bez względu jednak na rodzaj umowy będącej podstawą udostępnienia wizerunku, na gruncie przepisów ustawy, uzyskany z tego tytułu przychód powinien być traktowany jako szczególny przypadek przychodu z praw majątkowych, o którym mowa w art. 18 ustawy. Przy dysponowaniu wizerunkiem mamy bowiem do czynienia ze szczególnym uprawnieniem majątkowym, które na warunkach określonych w art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zyskuje osoba korzystająca z wizerunku. Wizerunek Wnioskodawczyni ma dla niej wymierną wartość majątkową (…)." Konkludując fiskus w ww. interpretacjach uznał, że przychód z wykorzystania prawa do własnego wizerunku należy zakwalifikować do przychodów z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 uPIT. Taki pogląd wyraził również Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 20 maja 2014 r., znak: ITPB1/415-194/14/PSZ, a także Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 6 maja 2014 r., znak: IBPBII/1/415-112/14/BD. Nasze stanowisko potwierdzają także orzeczenia NSA, np. wyroki z 26 lipca 2016 r. o sygn. akt II FSK 795-804/16.
[6] Na podstawie art. 41 uPIT.
[7] Tak uważają organy podatkowe, m.in. we wcześniej wymienionych interpretacjach indywidualnych z 22 listopada 2013 r. oraz z 24 października 2013 r., powołując przy tym wyrok WSA w Gliwicach z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 866/11. Wynika to z tej przyczyny, że prawa do wizerunku nie dotyczy art. 22 ust. 9 uPIT.
[8] Podobnie w stosunku do przeniesienia praw autorskich (innych niż wizerunek praw majątkowych) uznał Oddział ZUS w Gdańsku w interpretacji indywidualnej z dnia 15 lutego 2016 r., znak: DI/100000/43/20/2016.

Dodaj komentarz:



    Dodaj komentarz

    Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie, dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies oraz local storage. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies oraz local storage.